Mózg dzięcioła dużego

Mózg człowieka narażony na wstrząsy rzędu 20 uderzeń na sekundę z prędkością ok. 24 km/h jak to się ma w przypadku największych dzięciołów czyniłby z niego neurologiczne wraki – papkę po prostu

Jak twierdzi pewien uczony specjalista od mózgu dr Amen; każdy uraz mózgu w dzieciństwie pozostawia trwały ślad w przyszłości. Każdy wstrząs, uderzenie, uraz pozostawia mikrouszkodzenia w tkankach mózgu, które z wiekiem będą przypominać  o sobie w postaci wielu zaburzeń neurologicznych. Wiedział co mówi, ponieważ jego pacjentami byli głównie sportowcy. Mózg człowieka łatwo uszkodzić, przecież to tylko galaretowata masa uwięziona w pudełku zwanym czaszką. Kilka wstrząsów i mamy rewolucję jak w ubijanym na omlet kurzym jajku.

dzięcił2.jpg
Dzięcioł duży (Dendrocopos major)

Natura

Natura w swej nieskończonej mądrości tak to sobie ułożyła, że każda istota przystosowała się do zdobywania pożywienia i wykształciła odpowiednie „przyrządy” i zabezpieczenia ułatwiające wykonanie zadania. My mamy mózg – zwierzęta kły, pazury, skrzydła, kopyta odpowiedni kolor sierści itp. A co ma dzięcioł?

Dzięcioł to przypadek szczególny – taka wariacja na temat ptaka. Mógłby być zwyczajnym, dziobatym zjadaczem roślin czy polować sobie na myszy. Ale nie –  on musi walić głową w korę drzewa w poszukiwaniu larw czy czegoś tam. Jego mózg jest bezpieczny w tym stukaniu, ponieważ naczynka krwionośne jego oczu, zabawnej główki i nerwów nie pękają, ponieważ wykształcił sobie mocne mięśnie, strukturę kości głowy oraz trzecią powiekę.

dzieciol5

Dzięcioł duży (Dendrocopos major)

Trzecia powieka zamyka się i chroni oko w trakcie serii stukania. Opisał to pewien naukowiec oftalmolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis – Ivan Schwab, zastanawiając się: Dlaczego dzięcioła nie boli głowa? Dostał nawet za swoją pracę Ig Nobla tzw. anty Nobla. Stwierdził, że „nie tylko głowa dzięcioła jest zbudowana w taki sposób, by chronić mózg. Również ciało przejmuje na siebie siłę uderzeń. Na jedną milisekundę przed stuknięciem mięśnie szyi kurczą się, a ptak zamyka trzecią powiekę. Podatne na kompresję kości czaszki amortyzują uderzenie. Zamykanie powieki utrzymuje gałkę oczną we właściwym miejscu, daje też gwarancję , że odpryskujące kawałki drewna nie wpadną do oka. Powieki działają jak pas bezpieczeństwa i nie dopuszczają do wypadnięcia gałki ocznej” (Błońska, 2007).

dzięcioł4.jpg

Dzięcioł duży (Dendrocopos major)

Jeszcze chińscy naukowcy

Chińscy naukowcy również pochylili się nad fenomenalnym dzięciołem wykorzystując m. in. tomografię i szybką kamerkę rejestrująca ruch głowy oraz rentgen stwierdzili również, że kości czaszki tłumią wstrząsy. Mózg ptaka otoczony jest siateczką porowatych kości, a niepołączona trwale z resztą czaszki  kość gnykowa posiada wyrostki tworzące coś na kształt klatki chroniącej czaszkę. Zauważyli również, że dolna część dzioba jest dłuższa, co sprawia, że drgania przenoszone są głównie na dolną część ciała „badania wykazują, że jest to aż 99,7% energii. Około 0,3% energii kinetycznej przenosi się na głowę, gdzie zamieniane jest na ciepło. Aby uchronić mózg przed przegrzaniem, dzięcioły stukają krótkimi seriami – po każdej robią przerwę, by schłodzić głowę” (Focus).

Któż by to mógł lepiej zaprojektować jak nie natura…

A jak Ty chronisz swój mózg przed przegrzaniem?

 

źródło:

  • Anna Błońska, GW, 8 stycznia 2007\ciekawostki
  • Focus.pl/sekrety nauki 30.10.20015/ Czy dzięcioł może dostać wstrząsu mózgu?